Marzec 22, 2017
Drukuj

OT ANR w Szczecinie o: dzierżawie, czynszach, sprzedaży, dialogu i Pyrzycach

W dniu 22.03.2017 r. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych „Solidarność” Pomorza Zachodniego otrzymał pakiet informacji dotyczących działalności Agencji Nieruchomości Rolnych, a w szczególności Oddziału Terenowego w Szczecinie. Zobacz, co dzieje się w obrocie ziemią rolną, co zmieniło się w ciągu ostatnich lat. Polecamy także uwadze tekst pt. „2012-2017. Pięć lat z życia zachodniopomorskich rolników. Perspektywa NSZZ RI „Solidarność” PZ” (21.03.17 r. / ZOBACZ dokument) oraz stanowisko Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej (03.2017 r. / ZOBACZ dokument).  

Informacja przesłana przez Oddział Terenowy ANR w Szczecinie (22.03.2017 r.):


ROZDYSPONOWYWANIE NIERUCHOMOŚCI

Podstawowym trybem rozdysponowywania nieruchomości rolnych przez ANR, począwszy od 2016 roku, stały się przetargi ograniczone ofert pisemnych. Są one skutecznym instrumentem realizowania zadań ustawowych w zakresie poprawy struktury obszarowej gospodarstw rodzinnych. Odpowiedni dobór kryteriów, w konsultacji ze środowiskiem rolniczym, umożliwia skierowanie rozdysponowywanych gruntów do określonej grupy gospodarstw, które przy wcześniejszej formule rozdysponowywania Zasobu nie mogły skutecznie konkurować o grunty.

Z analizy rozstrzygnięć przetargowych wynika, że wśród beneficjentów przeważają właściciele gospodarstw rodzinnych o powierzchni zbliżonej do średniej wojewódzkiej, która w przypadku województwa zachodniopomorskiego, wynosi 30 ha.

DZIERŻAWA

W 2016 r. Agencja przeprowadziła, w skali kraju, ponad 14 tys. przetargów na dzierżawę i zaoferowała do wydzierżawienia grunty o łącznej powierzchni ponad 75 tys. ha. Do końca grudnia 2016 r. ANR zawarła 8,6 tys. umów i wydzierżawiła grunty o łącznej powierzchni 59,3 tys. ha. Największy areał ziemi oddano w użytkowanie w województwach: zachodniopomorskim (12023 ha), lubuskim (9155 ha), dolnośląskim (8297 ha) i warmińsko-mazurskim (7330 ha). Najmniej gruntów Agencja wydzierżawiła w woj. małopolskim (281) ha, świętokrzyskim (503 ha) i łódzkim (673 ha).

Podstawową formą zagospodarowania państwowych gruntów stała się dzierżawa, a nie, jak w poprzednich latach, sprzedaż. Dzierżawa jest bezpieczną formą gospodarowania gruntami, gdyż w przypadku nie realizowania przez dzierżawcę warunków umowy dzierżawa może być wypowiedziana, a ziemia przeznaczona do ponownego rozdysponowania. Wprowadzono zasadę, że wydzierżawienie nieruchomości rolnych lub sprzedaż następuje w pierwszej kolejności w trybie przetargu ograniczonego na rzecz rolników indywidualnych. Od 30 kwietnia 2016 r. obowiązuje ustawa o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości rolnych Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, która zatrzymała sprzedaż państwowej ziemi.

W 2016 roku, w poszczególnych Sekcjach Zamiejscowych Gospodarowania Zasobem (SZGZ), na terenie województwa zachodniopomorskiego, wydzierżawiono: SZGZ Szczecinek (3687 ha), SZGZ Pyrzyce (2452 ha), SZGZ Kołobrzeg (1950 ha), SZGZ Stargard (1849 ha), SZGZ Nowogard (1626 ha), SZGZ Gryfice (468 ha).

CZYNSZ DZIERŻAWNY

Do sierpnia 2016 r. obowiązywały zasady, według których wywoławczy czynsz dzierżawny ustalany był w oparciu o ceny sprzedaży nieruchomości z Zasobu. Wzrost cen nieruchomości, w ostatnich latach, przekładał się bezpośrednio na wysokość wywoławczego czynszu dzierżawnego.

Od 20 sierpnia 2016 r. wysokość czynszu dzierżawnego za jeden hektar gruntu regulowana jest rozporządzeniem ministra rolnictwa. Nowe zasady naliczania czynszu dzierżawnego opierają się o klasę bonitacyjną ziemi i okręg podatkowy. Wysokość czynszu waha się od 1,1 do 11,1 decytony/ha. Czynsz liczony jest jako równowartość ceny decytony (dt) (100 kg) pszenicy. W II półroczu 2016 r. 1 dt pszenicy kosztowała 61,19 zł. Średni czynsz dzierżawny dla umów dzierżawy zawartych w 2016 r. w ANR wynosi 12,6 dt, czyli ok. 770 zł rocznie za hektar. Najwyższy czynsz dzierżawny Agencja uzyskała w woj. kujawsko-pomorskim – 28,3 dt – oraz w woj. wielkopolskim – 21,7 dt.

SPRZEDAŻ

Ograniczenia w sprzedaży państwowych gruntów nie dotyczą m.in.: działek rolnych do 2 ha, nieruchomości nierolnych przeznaczonych m.in. pod budownictwo mieszkaniowe, centra biznesowo-logistyczne czy składy magazynowe, nieruchomości położonych w specjalnych strefach ekonomicznych (SSE). W 2016 roku Agencja sprzedała grunty o łącznej powierzchni prawie 18 tys. hektarów i wykonała roczny plan na poziomie ok. 85 proc. Ziemia była sprzedawana w przetargach, ale także w trybie bezprzetargowym dla dotychczasowych dzierżawców – w ten sposób trafiło do nich 16,5 tys. ha. Na cele inwestycyjne sprzedano 655 hektarów. Rolnicy kupili od ANR w ub.r. zaledwie 530 hektarów ziemi.

Największy areał został sprzedany w województwach: wielkopolskim 3,4 tys. ha, lubuskim 2,7 tys. ha, zachodniopomorskim 1,8 tys. ha oraz kujawsko-pomorskim i warmińsko-mazurskim (po ok. 1,5 tys. ha). W skali kraju średnia cena sprzedaży 1 ha gruntu rolnego wyniosła 32,2 tys. zł. Najwyższe średnie ceny Agencja uzyskała w województwach: śląskim (51,2 tys. zł), łódzkim (46,8 tys. zł) i wielkopolskim (45,7 tys. zł). A najniższą średnią cenę sprzedaży uzyskano w woj. lubelskim (17,7 tys. zł).

Oddział Terenowy ANR w Szczecinie wstrzymał sprzedaż gruntów podmiotom domagających się przeniesienia własności, w związku z wyłączeniem 30 proc. użytków rolnych, w ramach ustawy z 16 września 2011 roku. Dotyczy to gruntów o powierzchni około 4192 ha. Wobec Agencji skierowanych zostało 16 pozwów o przeniesienie prawa własności.

NIEODPŁATNE PRZEKAZANIA

ANR w 2016 roku nieodpłatnie, w skali kraju, przekazała 2108 hektarów gruntów. M.in. ziemię dostały jednostki samorządu terytorialnego, które otrzymują grunty na realizację zadań własnych. Na przekazanych działkach powstają obiekty rekreacyjno-sportowe, kulturalne oraz użyteczności publicznej, takie jak: hydrofornie, studnie głębinowe, przepompownie i oczyszczalnie ścieków, drogi dojazdowe, a od 2012 r. także cmentarze.

DIALOG

W Oddziale Terenowym Agencji Nieruchomości Rolnych w Szczecinie działa Rada Społeczna, która jest ciałem doradczym i opiniodawczym. Radę tworzy aktualnie osiem organizacji: NSZZ Solidarność Rolników Indywidualnych, Zachodniopomorska Izba Rolnicza, Wojewódzki Związek Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych, Federacja Związków Pracodawców – Dzierżawców i Właścicieli Rolnych, Stowarzyszenie Dzierżawców i Właścicieli Rolnych RP, Związek Zawodowy Rolnictwa „Samoobrona”, Stowarzyszenie Dzierżawców i Właścicieli Rolnych Województwa Zachodniopomorskiego oraz Związek Zawodowy Rolników Rzeczpospolitej „Solidarni”.

Przedstawiciele związków, kółek i organizacji rolniczych spotykają się przynajmniej raz na kwartał w celu bieżącej wymiany informacji, konsultacji problemów przy wykonywaniu przez Agencję zadań ustawowych, związanych z gospodarowaniem nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Poza tym organizacje, wchodzące w skład Rady, zyskały prawo do desygnowania swoich przedstawicieli do składu komisji przetargowych.

W lutym 2016 r. podczas inauguracyjnego posiedzenia Rady Społecznej przy OT ANR w Szczecinie zadecydowano, według jakich kryteriów będzie dzierżawiona ziemia z Zasobów Skarbu Państwa w województwie. Dzięki temu w miesiącach luty – kwiecień 2016 r. Agencja Nieruchomości Rolnych w Szczecinie przeprowadziła około 900 przetargów ograniczonych ofert pisemnych na dzierżawę gruntów rolnych. Ich efektem było rozdysponowanie ok. 12 tys. ha z Zasobu WRSP. Po przeprowadzeniu oceny rezultatów kampanii okazało się, że najwięcej przetargów wygrali rolnicy posiadający gospodarstwa o wielkości 20-35 ha. Trafiło do nich 24,24 proc. wystawionych do dzierżawy gruntów. Znamiennym może być również fakt, że po raz pierwszy tak duża ilość nieruchomości trafiła do młodych rolników.

Bez wątpienia najważniejszym wyzwaniem, przed którym stanęła Rada Społeczna było wypracowanie nowych kryteriów ofert pisemnych w przetargach ograniczonych dla rolników indywidualnych na dzierżawę nieruchomości z Zasobu Skarbu Państwa. Kryteria te musiały uwzględniać przepisy ustawy z 14 kwietnia o wstrzymaniu sprzedaży. W przypadku naszego regionu wzięto przede wszystkim pod uwagę strukturę i powierzchnię gospodarstw rodzinnych, a także rodzaj i specyfikę prowadzonej działalności. Postanowiono, że preferowane będą osoby młode, które nie ukończyły 40. roku życia, osoby prowadzące produkcję zwierzęcą oraz te, które nie nabyły i nie wydzierżawiły dotąd żadnych nieruchomości z Zasobu.

Finalnie dla województwa zachodniopomorskiego przyjętymi przez Radę Społeczną kryteriami, które obowiązują przy przetargach ofert pisemnych są: odległość gospodarstwa rolnego oferenta od wydzierżawianej lub zbywanej nieruchomości z ZWRSP (maksymalnie rolnik otrzyma 25 pkt), powierzchnia nieruchomości rolnych nabytych lub wydzierżawionych z Zasobu (25 pkt), intensywność produkcji zwierzęcej w gospodarstwie oferenta (10 pkt), „Młody rolnik” (10 pkt), powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie rodzinnym rolnika (20 pkt) i ubezpieczenie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (10 pkt).

W ciągu ponad rocznej działalności, Rada Społeczna obradująca przy OT ANR w Szczecinie spotkała się już dziesięciokrotnie. Jej przedstawiciele zaopiniowali też pozytywnie 29 planów wtórnej restrukturyzacji nieruchomości Zasobu. Tylko dzięki temu do rolników trafiło już lub trafi niebawem w dzierżawę blisko 5,7 tys. hektarów.

GOSPODAROWANIE ZASOBEM – POWIAT PYRZYCE

Oddział Terenowy ANR w Szczecinie, w 2016 roku, przejął do Zasobu ponad 1000 ha gruntów rolnych na terenie powiatu pyrzyckiego. Proces ponownego rozdysponowania gruntów poprzedzony był konsultacjami ze środowiskiem rolniczym, w tym z przedstawicielami Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej. Opracowano programy wtórnej restrukturyzacji, których realizacja rozpoczęła się wiosną 2016 roku i jest nadal kontynuowana (trwają procedury przetargowe). Wśród wskazanych w procesie rozdysponowania znajdują się nieruchomości budzące dotychczas wiele kontrowersji wśród miejscowych rolników. Są to nieruchomości: „Obojno”, „Ślazowo”.

OBOJNO (POWIAT PYRZYCKI)

Program wtórnej restrukturyzacji rolnej zabudowanej w obrębie miejscowości Obojno (powiat pyrzycki) po wygaśnięciu umowy dzierżawy.

Przedmiotem restrukturyzacji są nieruchomości przejęte do Zasobu WRSP od Zakładu Rolnego Obojno Sp.z.o.o w Obojnie, położone w obrębie Pyrzyce 3 (pow. 279,1529 ha) oraz w obrębie Mechowo (pow. 56,561). Całkowita powierzchnia przeznaczona do wtórnej restrukturyzacji wynosiła 335,7139 ha.

ANR OT w Szczecinie przejęła nieruchomości od Zakładu Rolnego w Obojnie w wyniku wygaśnięcia w dniu 31.12.2015 r. umowy dzierżawy, którą zawarto w czerwcu 1993 r. Przejęcie składników mienia Skarbu Państwa po Spółce nastąpiło dokładnie 4 stycznia 2016 r.

Konstrukcja programu wtórnej restrukturyzacji nieruchomości została oparta na podstawie licznych spotkań z rolnikami, złożonych przez nich wniosków przy współudziale Powiatowej Izby Rolniczej w Pyrzycach oraz na podstawie analizy struktury obszarowej okolicznych gospodarstw rolnych.

ŚLAZOWO (POWIAT PYRZYCKI)

Program wtórnej restrukturyzacji rolnej zabudowanej w obrębie miejscowości Ślazowo (powiat pyrzycki) po wygaśnięciu umowy dzierżawy.

Przedmiotem restrukturyzacji są grunty, pochodzące z wygasłej umowy dzierżawy z obrębu Ślazowo (8 działek) oraz obrębu Podlesie (4 działki) o łącznej powierzchni 188,6408 ha. Program wtórnej restrukturyzacji został pozytywnie zaopiniowany przez członków Rady Społecznej, działającej przy OT ANR w Szczecinie w dniu 4 października 2016 r.

Konstrukcja programu została oparta na uzgodnieniach z Powiatową Izbą Rolniczą, samorządowcami gminy Przelewice oraz szerokim gronem zainteresowanych tymi gruntami rolników. Agencja mając na uwadze zapisy ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości ZWRSP zdecydowała przeznaczyć je do dzierżawy.

Przy sporządzaniu programu wzięto także pod uwagę poprawę struktury obszarowej gospodarstw, przeciwdziałanie nadmiernej koncentracji nieruchomości rolnych z terenu Gminy Pyrzyce – gdzie średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego na terenie gminy wynosi 18 ha.

 

anr

Opr. OT ANR w Szczecinie